Çiller, ciltte güneş gören bölgelerde ortaya çıkan, küçük, düz ve açık kahverengi lekelerdir. Tıpta efelid olarak adlandırılır. Genellikle birkaç milimetre boyutundadır ve kümeler halinde görülür.

Çiller en sık yüzde, özellikle burun ve elmacık kemikleri üzerinde, omuzlarda, kollarda ve sırtın üst bölümünde bulunur. Çoğunlukla çocukluk döneminde, güneşe ilk kez belirgin şekilde maruz kalınan yıllarda ortaya çıkar. Yaz aylarında koyulaşıp sayıca artar, kışın ise belirgin şekilde açılır.

Çiller sağlık açısından zararsızdır ve bir hastalık değildir. Birçok kişi çillerini doğal görünümünün bir parçası olarak benimser. Çil tedavisi ise çillerin görünümünden rahatsız olan kişiler için estetik amaçlı olarak planlanır. Amaç çilleri silmek değil, görünümlerini hafifletmek ve cilt tonunu daha eşit hale getirmektir. Bazı kişiler yalnızca yaz aylarında belirginleşen koyu çillerden, bazıları ise yüzün belirli bir bölgesindeki yoğun kümelerden rahatsızdır. Tedavi planı, kişinin beklentisine ve cildin özelliklerine göre şekillenir.

Çil oluşumunda iki temel etken rol oynar: genetik yatkınlık ve güneş ışığı.

• Genetik yatkınlık: Çil eğilimi büyük ölçüde kalıtsaldır. Açık tenli, kızıl veya sarı saçlı ve açık renk gözlü kişilerde daha sık görülür.
• Güneş ışığı: Ultraviyole ışınlar, cilde renk veren melanosit hücrelerini uyarır. Çil eğilimi olan kişilerde bu hücreler, belirli noktalarda daha fazla pigment üretir.
• Güneşte kolay yanma: Güneşte kolayca yanan ve zor bronzlaşan ciltler çile daha yatkındır.

Çillerde melanosit hücrelerinin sayısı artmaz; aynı hücreler güneşle uyarıldığında daha fazla pigment üretir. Bu nedenle güneşten korunan dönemlerde çiller açılır, güneşle birlikte yeniden koyulaşır. Güneş koruyucu kullanmadan geçirilen bir tatil, çillerin kısa sürede belirgin şekilde koyulaşmasına yol açabilir.

Çiller ile güneş lekeleri sıklıkla karıştırılır, ancak farklı özelliklere sahiptir:

• Ortaya çıkış zamanı: Çiller genellikle çocuklukta başlar. Güneş lekeleri ise yıllar içinde biriken güneş hasarıyla, çoğunlukla yetişkinlikte ortaya çıkar.
• Boyut ve renk: Çiller küçük ve açık kahverengidir. Güneş lekeleri genellikle daha büyük ve daha koyu olabilir.
• Mevsimsel değişim: Çiller kışın açılır. Güneş lekeleri ise mevsimle belirgin şekilde değişmez.
• Yaşla seyir: Çiller bazı kişilerde yaş ilerledikçe azalabilir. Güneş lekeleri ise yaşla birlikte artma eğilimindedir.

Yetişkinlikte ortaya çıkan ve kışın açılmayan lekeler, senil leke gibi farklı bir leke tipine işaret edebilir. Boyutu büyüyen, rengi veya şekli değişen, kaşınan ya da kanayan lekeler ise tedavi düşünülmeden önce dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Tedavi öncesinde muayenede lekelerin gerçekten çil olup olmadığı, cilt tipi ve güneşe maruz kalma alışkanlıkları değerlendirilir. Ardından kişiye uygun yöntem belirlenir. Kliniğimizde çillerin görünümünü hafifletmek için şu seçenekler değerlendirilebilir:

• BBL lazer: BBL lazer, geniş bant ışıkla ciltteki pigmenti hedef alır. Uygulamadan sonra çiller birkaç gün koyulaşır, ardından ince kabuklar halinde dökülebilir.
• RedTouch Pro: RedTouch Pro lazerin dalga boyu melanin tarafından da emildiği için renk düzensizliklerinin görünümünü hafifletmeye yardımcı olabilir.
• Kimyasal peeling: Kimyasal peeling, cildin üst tabakasını kontrollü şekilde yenileyerek yüzeysel pigmentin azalmasına yardımcı olabilir.
• Evde bakım: Hekimin önerdiği leke karşıtı ürünler ve güneş koruyucu, tedavinin ayrılmaz parçasıdır.

Işık ve lazer uygulamalarında cilt önce temizlenir, gözler özel gözlükle korunur ve gerekirse soğutucu jel sürülür. Seans, bölgenin genişliğine göre genellikle 15–30 dakika sürer. Uygulama sırasında kısa süreli bir batma ve sıcaklık hissi olabilir; ardından görülen hafif kızarıklık çoğunlukla birkaç saat içinde azalır.

Hangi yöntemin ve kaç seansın uygun olduğu, çillerin yoğunluğuna ve cildin tepkisine göre muayenede belirlenir. Diğer leke türleri ve tedavi seçenekleri hakkında bilgi için leke tedavileri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Çil eğilimi genetik olduğu için tedavi bu eğilimi ortadan kaldırmaz. Tedaviyle açılan çiller, güneşten korunulmadığında yeniden belirginleşebilir. Bu nedenle beklentilerin muayenede açıkça konuşulması önemlidir.

Çil tedavisinin temelini güneşten korunma oluşturur. Tedavi yapılmasa bile düzenli korunma, çillerin koyulaşmasını ve yenilerinin oluşmasını azaltmaya yardımcı olur:

1. Her gün, kış aylarında ve bulutlu havalarda da geniş spektrumlu, yüksek koruma faktörlü güneş koruyucu kullanın.
2. Güneş koruyucuyu dışarı çıkmadan önce sürün ve açık havada uzun süre kalıyorsanız iki saatte bir yenileyin.
3. Güneşin yoğun olduğu öğle saatlerinde gölgede kalmaya çalışın.
4. Geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullanın.
5. Solaryumdan uzak durun.

Güneş koruyucu yalnızca yüze değil; boyun, kulaklar, omuzlar ve el üstü gibi güneş gören tüm bölgelere yeterli miktarda sürülmelidir. Su ve terle temas sonrasında da yenilenmesi gerekir.

Çil eğilimi olan çocukların da küçük yaştan itibaren güneşten korunması önerilir. Bu alışkanlık, ileride güneş lekeleri ve güneş hasarına bağlı diğer cilt sorunlarının riskini de azaltmaya yardımcı olur.