Botoks, botulinum toksini adı verilen bir proteinin çok küçük dozlarla belirli kaslara uygulanmasıdır. Bu protein, sinirden kasa giden kasılma sinyalini geçici olarak azaltır. Böylece uygulama yapılan kas daha az kasılır ve bu kasın hareketiyle oluşan kırışıklıklar yumuşar.

Yüzdeki kırışıklıkların önemli bir kısmı mimiklerden kaynaklanır. Kaşları kaldırdıkça alında yatay çizgiler, kaş çattıkça kaş arasında dikey çizgiler, gülümsedikçe göz kenarlarında kaz ayakları oluşur. Yıllar içinde bu hareketler tekrarlandıkça çizgiler yüz dinlenirken de görünür hale gelir. Botoks, bu çizgilere yol açan kas hareketini hafifleterek hem mevcut çizgileri yumuşatır hem de derinleşmelerini yavaşlatır.

Botoks yalnızca estetik amaçla kullanılmaz. Aşırı terleme, migren, diş sıkma ve kas kasılmalarıyla ilgili bazı sorunların tedavisinde de uzun yıllardır uygulanmaktadır.

Estetik amaçlı botoks için belirli bir yaş sınırı yoktur; belirleyici olan mimik çizgilerinin durumu ve kas gücüdür. Çizgiler yüz dinlenirken de görünmeye başladığında uygulama değerlendirilebilir. Bazı kişilerde ise çizgiler derinleşmeden, düşük dozlarla koruyucu amaçlı uygulama tercih edilir. Uygulamanın uygun olup olmadığı ve doz, muayenede yüzün yapısına göre belirlenir.

Botoks bir dolgu değildir ve yüze hacim eklemez. Hacim kaybına bağlı çökmeler ve derin çizgiler için estetik dolgu uygulamaları tercih edilir; iki yöntem çoğu zaman aynı tedavi planında birlikte kullanılır.

Botoks, amaca göre yüzün ve vücudun farklı bölgelerine uygulanabilir. Kliniğimizde en sık yapılan botoks uygulamaları şunlardır:

• Alın, kaş arası ve kaz ayakları: Mimik çizgilerini yumuşatmak için en sık uygulanan bölgelerdir. Mimikleri koruyan mikro doz tekniği için Hollywood botoksu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
• Kaş kaldırma: Kaş kuyruğu hafifçe yükseltilerek bakış açılır.
• Çene hattı ve diş sıkma: Çiğneme kasına yapılan uygulamayla diş sıkma azaltılır ve köşeli alt yüz inceltilir. Bkz. masseter botoksu.
• Boyun ve diş eti gülüşü: Boyundaki dikey bantlar ve gülerken diş etinin fazla görünmesi için uygulanır. Bkz. yüz ve boyun botoksu.
• Aşırı terleme: Koltuk altı, avuç içi ve ayak tabanındaki aşırı terlemeyi azaltmak için kullanılır. Bkz. terleme botoksu.
• Migren: Kronik migren tedavisinde belirli noktalara uygulanır. Bkz. migren botoksu.

Hangi bölgeye ne kadar doz uygulanacağı, kasların gücüne, yüzün yapısına ve kişinin beklentisine göre muayenede belirlenir.

Uygulama muayeneyle başlar. Hekim, kaş kaldırma, kaş çatma ve gülümseme gibi mimikleri yapmanızı isteyerek hangi kasların ne kadar güçlü çalıştığını değerlendirir. Uygulama noktaları ve doz bu değerlendirmeye göre planlanır.

1. Cilt temizlenir; gerekirse uyuşturucu krem veya soğuk uygulama yapılır.
2. Uygulama noktaları işaretlenir.
3. Çok ince uçlu iğnelerle belirlenen noktalara botulinum toksini uygulanır.
4. Uygulama bölgesi kontrol edilir. Küçük kabarıklıklar ve hafif kızarıklık genellikle kısa sürede kaybolur.

İşlem bölgeye göre 10–20 dakika sürer ve hemen ardından günlük hayatınıza dönebilirsiniz. Uygulamadan önceki birkaç gün aspirin, yüksek doz omega-3 ve E vitamini gibi kanamayı artırabilen ilaç ve takviyeleri hekiminize danışarak bırakmanız, morluk riskini azaltır.

Doğal bir sonuç için doğru dozun ve doğru noktaların seçilmesi belirleyicidir. Fazla doz yüzde donuk bir ifadeye, yanlış nokta ise kaş veya göz kapağında düşüklüğe yol açabilir. Bu nedenle uygulamanın ruhsatlı ürünlerle ve yüz anatomisini iyi bilen bir hekim tarafından yapılması önemlidir.

Uygulamadan sonraki ilk saatlerde ve günlerde birkaç basit kurala uymak, ilacın hedeflenen kaslarda kalmasına ve sonucun doğal olmasına yardımcı olur:

• İlk 4 saat uzanmayın ve başınızı uzun süre öne eğmekten kaçının.
• Uygulama bölgesine masaj yapmayın, bastırmayın; ilk gün yüz bakımı ve masajdan uzak durun.
• İlk 24 saat yoğun egzersiz, alkol, sauna ve hamamdan uzak durun.
• İlk gece yüz üstü yatmamaya özen gösterin.
• Makyaj için birkaç saat beklemeniz yeterlidir.

Uygulama noktalarında hafif kızarıklık, küçük morluklar ve ilk gün hafif baş ağrısı görülebilir. Bu belirtiler genellikle kısa sürede geçer. Sonucu değerlendirmek ve gerekirse küçük düzeltmeler yapmak için ikinci hafta civarında kontrol muayenesi planlanır.

Botoksun etkisi genellikle 3–5. günde başlar ve 10–14 gün içinde tam olarak oturur. Bu nedenle sonuç, uygulamadan yaklaşık iki hafta sonra değerlendirilir.

Botoks kalıcı bir işlem değildir. Etki genellikle 3–6 ay sürer; süre uygulama bölgesine, kullanılan doza, kas gücüne ve metabolizmaya göre değişir. Masseter ve terleme gibi uygulamalarda etki daha uzun sürebilir.

Uygulama düzenli aralıklarla tekrarlandığında kaslar daha az kasılmaya alışır ve yeni çizgilerin oluşumu yavaşlar. Botoksa ara verildiğinde ise kaslar eski gücüne döner ve yüz uygulama öncesindeki haline geri gelir; ara vermek kırışıklıkların daha hızlı artmasına yol açmaz.