Terleme botoksu, aşırı terleme (hiperhidroz) tedavisinde botulinum toksininin ter bezlerinin bulunduğu cilt katmanına uygulanmasıdır. Botoks, ter bezlerini çalıştıran sinir uyarısını geçici olarak azaltır. Böylece uygulanan bölgedeki terleme miktarı belirgin şekilde azalabilir.

Terleme, vücut ısısını dengelemek için gerekli ve doğal bir süreçtir. Ancak bazı kişilerde ter bezleri, sıcaklık veya efor olmadan da aşırı çalışır. Bu durum en sık koltuk altı, avuç içi ve ayak tabanında görülür. Islak giysiler, el sıkışırken yaşanan rahatsızlık ve koku, kişinin sosyal ve iş hayatını olumsuz etkileyebilir.

Aşırı terleme bazen tiroid hastalıkları, diyabet, hormonal değişiklikler veya bazı ilaçlar gibi başka bir nedene bağlı olabilir. Bu nedenle uygulamadan önce terlemenin kaynağı muayenede değerlendirilir. Gerekirse altta yatan neden için ilgili tetkikler istenir.

Terleme botoksu genellikle antiperspiran ürünlerle yeterli sonuç alınamayan ve terlemesi günlük hayatını etkileyen kişilerde değerlendirilir. Cerrahi bir işlem değildir, kesi gerektirmez ve aynı gün günlük hayata dönülebilir. Kullanılan etken madde, estetik amaçlı botoks uygulamalarındakiyle aynıdır; fark, uygulama bölgesinde ve dozdadır.

Terleme botoksu, aşırı terlemenin görüldüğü farklı bölgelere uygulanabilir:

• Koltuk altı: En sık uygulanan bölgedir. Koltuk altı botoksu, giysilerde ter lekesi ve ıslaklık şikâyetini azaltmaya yardımcı olur.
• Avuç içi (el terlemesi): El sıkışma, yazı yazma ve cihaz kullanma gibi günlük işleri zorlaştıran terlemede uygulanır. Parmak araları da tedaviye dahil edilir.
• Ayak tabanı: Ayakkabı içinde kayma ve kokuya yol açan terlemede değerlendirilebilir.
• Yüz ve saçlı deri: Alın ve saç diplerinde yoğun terleme yaşayan kişilerde, muayene sonrasında uygun dozlarla planlanabilir.

Ayak tabanı ve avuç içinin derisi kalın ve hassas olduğu için bu bölgelerde uygulama planı ve konfor önlemleri ayrıca değerlendirilir. Birden fazla bölgede terleme varsa, hangi bölgelerin aynı seansta tedavi edileceği muayenede belirlenir.

Koltuk altı ve el terlemesi, migren botoksu gibi geniş bir alana uygulanan ve daha yüksek doz gerektiren tedaviler arasındadır. Bu bölgelerde genellikle bir kutu botoksun tamamı kullanılır. Hollywood botoksu gibi yüz uygulamalarında ise doz, bölgeye ve kişinin durumuna göre çok daha düşük tutulur.

Uygulama, muayene ve terleme alanının belirlenmesiyle başlar. Terleme noktalarından emin olunamayan durumlarda nişasta testi yapılabilir. Bu testte bölgeye nişasta uygulanır ve oda ısıtılarak terlemenin başlaması beklenir. Renk değiştiren alanlar, terlemenin yoğun olduğu bölgeleri gösterir. Uygulama günü bölgeye deodorant veya antiperspiran sürmeden gelmeniz önerilir.

1. Uygulama bölgesine medikal bir anestezik krem sürülür ve 15–20 dakika beklenir.
2. Krem iyice silinir, bölge kurulanır ve alkolle temizlenir.
3. Botoks, 4 mm uzunluğunda çok ince bir iğneyle ter bezlerinin bulunduğu cilt katmanına uygulanır.
4. Uygulama yaklaşık birer santimetre aralıklarla, terleyen alanın tamamı taranarak yapılır. Ellerde parmak araları da dahil edilir.

Anestezik krem, kalıntısı tamamen temizlendiğinde botoksun etkisini olumsuz etkilemez ve işlemi daha konforlu hale getirir. Uygulama sırasında iğne noktalarında görülen küçük kanamalar da genellikle sonucu etkilemez.

İşlem bölgeye göre yaklaşık 20–30 dakika sürer. Uygulamanın, doz ve dağılımı doğru planlayabilecek bir hekim tarafından yapılması gerekir. Terleyen alanın büyüklüğü kişiden kişiye değiştiği için uygulama planı her kişi için ayrı yapılır.

Terleme botoksu sonrasında uyulması gereken kurallar kısa sürelidir. Uygulamadan sonraki ilk gün için önerilenler şunlardır:

• Alkol: 1 gün alkol almayın.
• Sıcak duş: 1 gün sıcak duş almayın.
• Deniz ve havuz: 1 gün denize ve havuza girmeyin.
• Spor: 1 gün spor yapmayın.
• Sauna ve solaryum: 10 gün hamam, sauna ve solaryumdan uzak durun.

Bu sürelerden sonra günlük hayatınıza tamamen dönebilirsiniz. Güneşlenmek isterseniz, tüm uygulamalarda olduğu gibi saat 10.00–15.00 arasında güneşten uzak durmanız önerilir. Bu nedenle yaz tatilinden önce yapılacak bir uygulama genellikle tatil planlarınızı etkilemez.

En sık görülen yan etkiler, iğne noktalarında hafif kızarıklık, küçük morluklar ve kısa süreli hassasiyettir. Bu belirtiler genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Ciddi yan etkiler nadirdir; yine de beklenmeyen bir durum fark ederseniz hekiminize haber vermelisiniz.

Terleme botoksunun etkisi genellikle 4–6 ay sürer. Botoks, zaman içinde vücut tarafından doğal yollarla etkisiz hale getirilir ve ter bezleri yeniden çalışmaya başlar.

Etkinin süresi kişiden kişiye değişir:

• Metabolizma: Metabolizması hızlı olan kişilerde etki daha kısa sürebilir.
• Aktivite düzeyi: Çok yoğun spor yapan ve vücudu fazla terleyen kişilerde süre 4 aya kadar inebilir.
• Doz planı: Etkinin 4 aydan daha kısa sürdüğü durumlarda bir sonraki uygulamada doz yeniden değerlendirilir.

Düzenli aralıklarla yapılan uygulamalarda bazı kişilerde terleme şikâyetinin zamanla azaldığı görülebilir. Bir sonraki uygulama, terleme yeniden belirginleşmeye başladığında planlanır. Etki geçtiğinde terleme uygulama öncesindeki düzeyine döner; botoksa ara vermek terlemeyi artırmaz.