Kişiye özel diyet, hazır listeler yerine metabolizmanızın, yaşam tarzınızın ve sağlık durumunuzun değerlendirilmesiyle hazırlanan bir beslenme planıdır. Ezbere düşük kalorili listeler, “yağ yakıcı” olarak anılan çaylar ve takviyeler ya da katı yasaklarla sağlıklı ve kontrollü bir değişim sağlamak çoğu zaman mümkün olmaz.

Kliniğimizde diyet, yalnızca ne yediğinizle sınırlı değildir. Gece açlığı süresi, günlük öğün sayısı, kaçınılması gereken gıdalar, su tüketimi ve alkol tercihleri gibi pek çok konu birlikte planlanır. Metabolizmanın yeterince çalışmayan alanları tespit edilir ve gerekirse destek tedavileri eklenir.

Zayıf ve fit olmak, birkaç aylık bir alışkanlık değil, bir yaşam şeklidir. Bu nedenle amaç, kısa süreli bir değişim yerine sürdürülebilir alışkanlıklar kazandırmaktır. Yeme davranışına farkındalıkla yaklaşmak (mindfulness) da bu sürecin önemli bir parçasıdır. Ne zaman, neden ve ne kadar yediğinizi fark etmek, duygusal yeme ve kontrolsüz atıştırma alışkanlıklarını azaltmaya yardımcı olur.

Kilo alımının en sık nedeni, yediğimiz kalori miktarının günlük aktiviteler ve egzersizle harcadığımız kaloriyi aşmasıdır. Ancak kilo yönetimi yalnızca kalori hesabından ibaret değildir.

Kilo almayı ve kilo vermede zorlanmayı etkileyen başlıca etkenler şunlardır:

• Öğün düzeni: Düzensiz öğünler, uzun açlıklar ve gece geç saatte yemek kan şekerini ve iştahı etkiler.
• Besin seçimi: İşlenmiş gıdalar, şekerli içecekler ve alkol fazla kalori alımına yol açabilir.
• Hareketsizlik: Masa başı çalışmak ve düzenli egzersiz yapmamak harcanan enerjiyi azaltır.
• Uyku ve stres: Yetersiz uyku ve kronik stres iştah ve metabolizma üzerinde etkili olabilir.
• Sağlık sorunları: Tiroid hastalıkları, insülin direnci ve bazı ilaçlar kilo yönetimini zorlaştırabilir.

Bu nedenle diyet planı hazırlanmadan önce kişinin sağlık durumu bir bütün olarak değerlendirilir. Aynı kalori miktarını tüketen iki kişinin vücudu farklı tepki verebilir. Kişiye özel yaklaşımın amacı da bu farklılıkları dikkate almaktır.

Süreç, hekim muayenesiyle başlar. Beslenme alışkanlıklarınız, günlük rutininiz, şikâyetleriniz ve hedefleriniz konuşulur. Gerekli görülürse kan testleriyle vitamin, mineral ve metabolik değerler incelenir.

1. Değerlendirme: Yaşam tarzınız, sağlık geçmişiniz ve varsa laboratuvar sonuçlarınız gözden geçirilir.
2. Planlama: Öğün sayısı, gece açlığı süresi, kaçınılması gereken gıdalar ve su tüketimi belirlenir.
3. Destek: Metabolizmanın desteklenmesi gereken alanlar için ağız yoluyla veya damar yoluyla destekler planlanabilir.
4. Takip: Düzenli kontrollerle plan, vücudunuzun yanıtına göre güncellenir.

Plan hazırlanırken iş temponuz, uyku düzeniniz ve sosyal hayatınız da dikkate alınır. Uygulanması zor, çok katı kurallar yerine günlük hayatınıza uyum sağlayabilecek bir düzen hedeflenir.

Takviyelerin rastgele kullanımı yerine ihtiyaca göre seçilmesi önemlidir; bu konuda doğru takviye kullanımı sayfamıza göz atabilirsiniz. Sağlıklı beslenmenin temel ilkelerini ise doğru beslenme sayfamızda bulabilirsiniz.

Küçük ama düzenli değişiklikler, uzun vadede büyük fark yaratabilir. Kişiye özel planınız hazırlanana kadar şu genel önerilere dikkat edebilirsiniz:

• Tam tahıllar: Kepekli ekmek, esmer pirinç ve tam tahıllı makarna daha yavaş sindirilir ve tokluk süresini uzatır.
• Sebze ve meyve: Her öğünde çeşitli sebze ve meyvelere yer vermek lif ve vitamin alımını artırır.
• Sağlıklı yağlar: Etin yağını ayırmak, tam yağlı ürünler yerine az yağlı seçenekleri tercih etmek faydalıdır.
• İçecekler: Şekerli ve gazlı içecekler yerine su veya limonlu maden suyu tercih edilebilir.
• Kahvaltı: Dengeli bir kahvaltı, gün içinde aşırı yeme isteğini azaltmaya yardımcı olabilir.
• Su: Atıştırma isteği geldiğinde önce bir bardak su içmek, susuzluğun açlıkla karışmasını önleyebilir.

Alkolün yüksek kalorili olduğunu ve iştahı artırabileceğini unutmamak gerekir. Hangi içeceğin ne sıklıkla tüketilebileceği de kişiye özel plan içinde değerlendirilir.

Düzenli fiziksel aktivite, kilo yönetimine yardımcı olmanın yanı sıra genel sağlığı da destekler. Egzersizin türü, süresi ve yoğunluğu kişinin yaşına ve sağlık durumuna göre planlanır. Uzun süredir hareketsiz olanlar için yürüyüş gibi hafif aktivitelerle başlamak, zamanla süreyi ve yoğunluğu artırmak daha güvenlidir. Sauna ve kardiyo gibi uygulamalar da kişiye uygun şekilde programa eklenebilir.

Kliniğimizde beslenme planı, gerektiğinde destekleyici tedavilerle birlikte ele alınır:

• Dolaşım desteği: Lenf dolaşımını desteklemeye yönelik masaj uygulamaları.
• Ozon tedavisi: Uygun görülen kişilerde majör ozon tedavisi programa eklenebilir.
• Metabolik destek: Metabolizmayı bütünsel olarak ele alan medikal detoks programı değerlendirilebilir.

Bölgesel yağlanma şikâyeti olanlarda beslenme planı, mezo lipoliz gibi bölgesel uygulamalarla aynı tedavi planında değerlendirilebilir. Bu uygulamaların hiçbiri tek başına bir zayıflama yöntemi değildir. Beslenme ve hareket alışkanlıklarını destekleyen tamamlayıcı adımlar olarak değerlendirilir ve uygunluğu muayenede belirlenir.